Ogólne wiadomości na temat diety Cambridge

Wprowadzenie
Dieta Cambridge stanowi istotny przełom w leczeniu otyłości oraz podstawę do  utrzymania odpowiedniej wagi ciała w dłuższym okresie, a także do właściwego odżywiania się.
  

Dieta Cambridge została opracowana i przetestowana klinicznie w 1970 roku przez naukowców z Cambridge w Wielkiej Brytanii jako pierwsza w świeci dieta bardzo niskokaloryczna. Obecnie diety niskokaloryczne zostały uznane jako efektywne metody odchudzania szczególnie w tych przypadkach, w których inne diety i metody tradycyjne nie odnosiły skutków.

Raport COMA
(Report on Health and Social Subject No. 31: The Use of Very Low Calorie Diets In Obesity, Committee on Medical Aspects of Food Policy (COMA). DHSS 1987)

W grudniu 1987 roku brytyjskie Ministerstwo Zdrowia opublikowało "Raport grupy roboczej na temat diet bardzo niskokalorycznych komitetu ds. medycznych aspektów polityki żywieniowej (COMA)". Znajdowały się tam, między innymi, następujące zalecenia:
"Lekarz, do którego o poradę zwraca się osoba zamierzająca zastosować dietę niskokaloryczną, powinien:
   - upewnić się, że tradycyjne metody odchudzania nie odniosły skutku.
   - przekazać ogólną informację na temat stosowania diet odchudzających,
   - dokonać wywiadu na temat przebytych chorób w celu ustalenia, czy
      istnieją przeciwwskazania do użycia diety niskokalorycznej"
"Dieta niskokaloryczna powinna zawierać minimum 400 kcal dziennie dla kobiet oraz 500 kcal dla mężczyzn oraz kobiet o wzroście powyżej 173 cm. Powinna ona także zawierać odpowiednio 40 g i 50 g dziennie odpowiedniej jakości białka".
 

Zawartość witamin i składników mineralnych powinna być zgodna z zaleceniami RDA*. Skład Diety Cambridge został opracowany tak, że przekracza nieco zalecane składniki minimum, przez co zachowana została granica bezpieczeństwa diety o kaloryczności 330 kcal dziennie.

* RDA - dzienne zapotrzebowanie organizmu na witaminy i minerały.
 

Działanie Diety Cambridge:
Przy stosowaniu Diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania występuje zjawisko łagodnej fizjologicznej ketozy. Zjawisko to ma nieco inny charakter niż patologiczne ketozy, które występują w przypadku cukrzycy.
 

W porównaniu do skutków diet o kaloryczności 800 do 1100 kcal, zjawisko to powoduje zmniejszenie poczucia głodu, zatrzymywanie w organizmie białka, wzmożone ożywienie i koncentrację. Początkowa utrata wagi ciała związana jest z utratą wody oraz ze zużyciem zmagazynowanego glikogenu w wątrobie (który ulega uzupełnieniu przez przyjęcie pożywienia). Stąd też program odchudzania przy pomocy Diety Cambridge powinien by kontynuowany aż do osiągnięcia wagi o 2 kg niższej od tej przewidzianej dla wzrostu danej
osoby.

Przyjęcie jakiegokolwiek posiłku, nawet niewielkiej ilości węglowodanów, zatrzymuje proces ketozy, wzmaga uczucie głodu, powoduje zatrzymanie wody w organizmie i obniża tempo utraty wagi ciała.
 

Najlepsze rezultaty w odchudzaniu się osiągają osoby, które używają Diety Cambridge jako Stopień 1A "jedyne źródła odżywiania" lub Stopień 1B "jedyne źródła odżywiania Plus".
 

Rezultaty badań klinicznych
 -  Stosowanie diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania się jest przebadaną naukowo metodą szybkiej utraty wagi ciała.
 
 - Powodowane przez dietę bardzo niskokaloryczną, taką jak Dieta Cambridge, zjawisko ketozy nie powoduje utraty białka przez organizm.
 
 -  Dieta Cambridge może być zastosowana nawet dla osób z niewielką nadwagą.
 
 - Stosowanie diety bardzo niskokalorycznej nie wywołuje istotnych efektów w spoczynkowych wskaźnikach przemiany materii. Po przejściu na zwykłe odżywianie następuje bardzo szybki powrót do wielkości normalnych.
 
  - Stosując Dietę Cambridge kobiety tracą na wadze od 1 do 2,5 kg, a mężczyźni od 1 do 3,5 kg tygodniowo, nawet w przypadku kiedy inne rodzaje diet okazywały się zawodne.
 
  - W pierwszym tygodniu stosowania Diety Cambridge obserwuje się utratę płynów w organizmie, co jest związane z utratą glikogenu, w następnych tygodniach proces ten ulega osłabieniu.
 
 -  Wielkość utraty tkanki tłuszczowej jest porównywalna do tej, którą osiąga się przy głodówce lub po operacji żołądka, ale bez szkodliwych efektów ubocznych.
 
  - Problem poczucia głodu zanika po 72 godzinach, gdy powstaje łagodne zjawisko ketozy.
 
  - Nie obserwuje się wiotczenia mięśni.
 
  - Równowaga elektrolityczna organizmu jest również zachowana, podobnie jak przy innych dietach.
 
 - Poziom cholesterolu w surowicy krwi ulega obniżeniu o około 20%.
 
 - Trójglicerydy ulegają zmniejszeniu o około 45%
 
 - Nie odnotowano komplikacji klinicznych i metabolicznych w typie 2 cukrzycy
 
 - Nie odnotowano odchyleń od normy w badaniach EKG.
  
 - Obniżeniu ulega ciśnienie krwi (nadciśnienie).
 
  - Zmiany spoczynkowych wskaźników przemiany materii T3 i T4 są takie same, jak
  w dietach o kaloryczności 800 kcal dziennie.
 
  - Cel długoterminowego programu utrzymania wagi został osiągnięty w 59% po 1
  roku (utrzymanie lub utrata wagi ciała), w 42% po trzech latach. Natomiast
  tradycyjne diety były skuteczne jedynie w 5%.
 
Programy Diety Cambridge

Stopień 1A - VLCD (jedyne źródło odżywiania)
Może być stosowany za zgodą lekarza. Trzy posiłki DC dziennie (cztery w przypadku mężczyzn i kobiet o wzroście powyżej 173 cm) dostarcza 415 (554) kcal energii. Produkty Diety Cambridge w torebkach należy rozmieszać w wodzie zgodnie z instrukcją. Dodatkowo należy wypić dziennie minimum 2,25 litry wody lub innych płynów nie zawierających kalorii, np. kawy lub herbaty. W trakcie programu odchudzania się przy pomocy Diety Cambridge nie należy stosować cukru i mleka do kawy lub herbaty, niskokalorycznych napojów gazowanych, herbaty z cytryną, a także innych artykułów spożywczych z warzywami włącznie.
Po drugim tygodniu stosowania diety należy uprawiać lekkie ćwiczenia gimnastyczne.
 
Stopień 1B - VLCD Plus (jedyne źródło odżywiania)
Może być stosowany za zgodą lekarza. Stopień ten zaleca się osobom, dla których Stopień 1A jest zbyt rygorystyczny lub niewskazany ze względu na stan zdrowia. Trzy posiłki DC dziennie (cztery w przypadku mężczyzn i kobiet o wzroście powyżej 173 cm) oraz 0k. 200ml chudego mleka lub 1 posiłek 200kcal dostarcza 615 kcal energii. Produkty Diety Cambridge w torebkach należy rozmieszać w wodzie zgodnie z instrukcją. Dodatkowo należy wypić dziennie minimum 2,25 litry wody lub innych płynów nie zawierających kalorii, np. kawy lub herbaty. W trakcie programu odchudzania się przy pomocy Diety Cambridge nie należy stosować cukru i mleka do kawy lub herbaty, niskokalorycznych napojów gazowanych, herbaty z cytryną, a także innych artykułów spożywczych z warzywami włącznie.
Po pierwszym tygodniu stosowania diety należy uprawiać lekkie ćwiczenia gimnastyczne.

Program Diety Cambridge wg Stopnia 1 "jedyne źródło odżywiania" może być stosowany jedynie przez 3 tygodnie. Jego przedłużenie może mieć miejsce jedynie pod kontrolą lekarza.

Oczekuje się, że spadek wagi ciała będzie wynosić od 1 do 2,5 kg tygodniowo w odniesieniu do kobiet i od 1 do 3,5 kg w odniesieniu do mężczyzn, nawet w tych przypadkach, w których inne niskokaloryczne diety okazały się nieskuteczne.
 

Środki ostrożności z medycznego punktu widzenia
Tak jak w przypadku każdego programu odchudzania, konsultacja z lekarzem jest wskazana przed rozpoczęciem programu Diety Cambridge, aczkolwiek dieta ta została uznana za bezpieczną dla osób cieszących się dobrym zdrowiem. Każda forma ścisłej diety może być niewskazana dla osób cierpiących na niektóre schorzenia lub przyjmujących niektóre leki. Te osoby mogą korzystać z diet odchudzających za pisemną zgodą lekarza. 

Przeciwwskazania:
Stosowanie diety jest przeciwwskazane w następujących okolicznościach:
- kobiety w ciąży i matki karmiące
- dzieci i młodzież w wieku poniżej 18 lat
- typ I cukrzycy
- zawał mięśnia sercowego i zakrzepica tętnicy wieńcowej w ciągu ostatnich 3 miesięcy
- uszkodzenie naczyń mózgowych w ciągu ostatnich 3 miesięcy
- komorowa arytmia serca (nawet w przypadku zaleczenia środkami farmakologicznymi)
- poważna operacja lub poważny uraz ciała w ciągu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku kiedy dodatni bilans białka jest konieczny)
- osłabienie pracy nerek i wątroby
- porfiria
- głęboka depresja
- brak łaknienia (anoreksja) i poczucie nadmiernego głodu (bulimia) na tle nerwowym
- uczulenie na białko zawarte w mleku (Dieta oparta jest na mleku)                                              - nietolerancja laktozy
- zastosowanie inhibitorów MAO jako środków antydepresyjnych

Stosowanie Diety Cambridge w niektórych przypadkach zaburzeń zdrowotnych.
Dieta Cambridge może być stosowana za zgodą i pod nadzorem lekarza w następujących zaburzeniach:
 
Rodzaj zaburzenia:

- Możliwość stosowania Diety Cambridge
- Zalecane działanie
  
1. Angina - dusznica bolesa
         - Utrata wagi ciała jest korzystna dla osób z nadwagą.
         - Dostosowanie lub zmniejszenie dawki leków może być konieczne
  
2. Schorzenia sercowo-naczyniowe
 - Nie ma przeciwwskazań, jeśli pacjent jest w dobrej kondycji. Utrata wagi jest korzystna dla osób z nadwagą: następuje obniżenie cholesterolu i krzepliwości krwi. Wskaźnikiem krzepliwości krwi jest czas protrombinowy.
 - Dostosowanie lub zmniejszenie dawki leków może być konieczne
  
3. Uraz sercowo-naczyniowy lub mózgowo-naczyniowy po upływie miesięcy
 - Nie ma przeciwwskazań, jeżeli pacjent jest w dobrej kondycji.
 - Stosowanie Diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.
 
 4. Skaza moczanowa
 - Wszystkie diety niskokaloryczne powodują wzrost poziomu kwasu moczowego w surowicy krwi, co może doprowadzić do ataku w pierwszych dniach stosowania diety.
- Allopurinol - zapobiega powikłaniom dny moczanowej - a mianowicie odkładaniu się moczanów w tkankach narządu ruchu i nerkach, ułatwia wydalanie kwasu moczowego z organizmu.
  
 5. Schorzenia nerek
  - W szczególnie groźnych schorzeniach nerek diety nie wolno stosować. W schorzeniach łagodniejszych dietę można stosować z zachowaniem ostrożności.
  - Trzy posiłki Diety Cambridge zawierają: 1,5g sodu, 2g potasu, 42g białka. Cztery posiłki zawierają: 2g sodu, 2,6g potasu i 56g białka.

 6. Hypoglikemia nawrotowa
  - Przeciwwskazań brak, z uwagi na fakt, iż choroby mają krótkotrwały charakter.
  - Zwiększenie ilości płynów obniża objawy chorobowe.
 
 7. Depresja
  -  Brak przeciwwskazań z wyjątkiem przypadków głębokiej depresji. Utrata wagi może mieć pozytywny wpływ psychologiczny na pacjentów z nadwagą.
  - Uwaga dla lekarzy: w przypadku stosowania preparatów litowych poziom litu musi być w organizmie kontrolowany, a dawka leku odpowiednio dostosowana.
 
 8. Młodzież
  -  W normalnych warunkach brak przeciwwskazań, nie ma potwierdzenia, że stosowanie diety prowadzi do braku łaknienia (anoreksja).
  - Uwaga dla lekarzy: należy się upewnić, czy potencjalny kandydat do odchudzania się nie cierpi na brak łaknienia. Każda forma odchudzania musi odbywać się pod kontrolą lekarza.
 
 9. Osoby w wieku powyżej 70 lat
  -  Brak przeciwwskazań wobec osób w dobrym stanie zdrowia.
  -  Uwaga dla lekarzy: należy zachować ostrożność w przypadku osób cierpiących na podciśnienie ortostatyczne.

Skutki uboczne Diety Cambridge w przypadku jednoczesnego stosowaniu niektórych leków
Stosowanie diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania, podobnie jak i  innych diet bardzo niskokalorycznych, powoduje nie tylko utratę wagi, ale również zmianę warunków wchłaniania się leków, stąd wynika konieczność w pewnych przypadkach przerwania stosowania leku w okresie diety lub zmniejszenia dawek. Decyzje te podejmuje lekarz.
 
Rodzaj leku
- Skutki stosowania Diety Cambridge
- Zalecane działanie
 
1. Leki moczopędne
- Osmotycznie zwiększone wydalanie moczu, będące rezultatem niskiej zawartości węglowodanów w Diecie Cambridge, połączone ze skutkiem działania leku, może prowadzić do gwałtownego obniżenia poziomu potasu w organizmie i obniżenia ciśnienia.
 - Podawanie leku moczopędnego powinno zostać przerwane lub dawka zmniejszona; lub też podawać potas uzupełniająco.
 

2. Leki przeciwko nadciśnieniu

- Ciśnienie krwi obniża się wraz z utratą wagi u 85% osób odchudzających się.
- Podawanie leków musi być przerwane lub dawka obniżona wraz z rozpoczęciem programu Diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania
 
3. Doustne środki hipoglikemiczne
- Poziom cukru we krwi obniża się w pierwszej fazie stosowania diety w następstwie dostarczania organizmowi mniejszej dawki węglowodanów i kalotii.
- Podawanie leku powinno zostać przerwane lub dawka obniżona wraz z rozpoczęciem programu Diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania.
 
4. Doustne środki powodujące obniżenie krzepliwości krwi
 - Zmniejszenie ilości kalorii powoduje zwiększenie absorpcji leku przez organizm.
 - Dieta Cambridge jako jedyne źródło odżywiania może być stosowana z wielką ostrożnością, a czas protrombinowy kontrolowany regularnie.
 
5. Digosyna
 - Obniża spożycie kalorii, zwiększa absorpcję leku.
-  Dieta Cambridge jako jedyne źródło odżywiania może być stosowana z ostrożnością, a badania krwi przeprowadzane muszą być regularnie.
 
6. Fenytoina
 - Obniża spożycie kalorii, zwiększa absorpcję leku.
 - Dieta Cambridge jako jedyne źródło odżywiania może być stosowana z ostrożnością, a badania krwi muszą być przeprowadzane regularnie.
 
7. Lit
 - Obniża spożycie kalorii, zwiększa absorpcję leku.
 -  Poziom litu we krwi musi być częściej kontrolowany.
 
8. Sterydy
 - W niektórych przypadkach obserwuje się mniejszą utratę wagi ciała
 

Pozostałe programy Diety Cambridge:
W przypadku osób, u których dieta bardzo niskokaloryczna jest niewskazana, ale utrata wagi ciała jest konieczna lub osób przygotowujących się do stosowania diety jako wyłączne źródło odżywiania, lub w okresie przerwy w stosowaniu etapu 1A/1B, lub w okresie stabilizacji i utrzymania masy ciała,  przy pomocy Diety Cambridge można zastosować programy odchudzania o zawartości  800-1500 kcal dziennie. Można to osiągnąć, przyjmując dziennie 1-3 posiłki Diety Cambridge w połączeniu z odpowiednią ilością stosownych posiłków konwencjonalnych. 

Możliwe skutki uboczne, ich przyczyny i środki zaradcze:
- W ciągu pierwszych dni stosowania Diety Cambridge jako jedynego źródła odżywiania u niewielkiego odsetka osób odchudzających się mogą występować (przejściowo) efekty uboczne, które zwykle występują także przy innych sposobach odchudzania się. Zaliczamy do nich bóle i łagodne zawroty głowy, zaparcia, biegunki, nudności, podrażnienia i suchość skóry. Dla większości osób korzyść utraty wagi ciała bierze na górę nad przejściowymi dolegliwościami, których mogą doświadczyć. Odpowiednia ilość przyjmowanych płynów zmniejsza te dolegliwości. Każda osoba odchudzająca się powinna przyjmować dziennie minimum 2 litry płynów. 
- Bóle głowy, które bywają szczególnie dokuczliwe, mogą być rezultatem odwodnienia lub rzadziej niedostatku węglowodanów lub kofeiny. W większości przypadków zwiększenie ilości przyjmowanych płynów łagodzi problem. Jeśli osoba odchudzająca się posiada naturalną skłonność do zaparć, można stosować bezkaloryczny środek typu błonnikowo-śluzowego, zwiększający objętość pokarmową.
- Nudności i biegunki mogą występować w związku z zwiększonym stężeniem witamin i składników mineralnych w Diecie. Przyjęcie większej ilości płynów przed i po posiłku Diety Cambridge lub też rozłożenie 3 posiłków Diety na 6 lub więcej porcji może zmniejszyć ww. dolegliwości. U osób odchudzających się, u których biegunka utrzymuje się przez dłuższy okres, można dopatrywać się nietolerancji na laktozę i konieczna jest konsultacja z lekarzem.
 
Utrzymanie odpowiedniej wagi ciała po zakończeniu Diety Cambridge: Osoby odchudzające się zachęcane są do takiej utraty wagi ciała, aby osiągnąć poziom o 2 kg niższy niż idealny ciężar ciała określony w tablicach dla danego wzrostu ponieważ w pierwszych dniach po zakończonym odchudzaniu i powrocie do normalnego odżywiania dość łatwo przybywa na wadze. Jest to związane z odbudową glikogenu w wątrobie i zatrzymaniem określonej ilości
wody w organizmie.
 
Zasadnicze znaczenie dla utrzymania niższej wagi ciała ma odpowiedni instruktaż odnośnie sposobu odżywiania się po zakończeniu Diety, należy zwracać uwagę na ilość kalorii w każdym posiłku i dokładne ich liczenie.
 
Dieta Cambridge - jako uzupełnienie
Dieta Cambridge jest produktem, którego celem jest nie tylko odchudzanie. Jest ona pożywieniem niskotłuszczowym, zawierającym niski poziom sodu. Trzy posiłki Diety Cambridge przyjmowane dziennie, równolegle z normalnymi posiłkami zapewniającymi odpowiednią ilość energii, gwarantują dostarczenie organizmowi dziennej dawki czynników odżywczych: witamin i minerałów.
 
Dieta Cambridge może być również stosowana jako pożywienie uzupełniające w
 przypadkach:
 
   - osób w okresie rekonwalescencji
   - osób z objawami niedożywienia
   - osób starszych i cierpiących na schorzenia nowotworowe
   - jako część diety eliminacyjnej pozwalającej na wykrycie produktów wywołujących reakcję   alergiczną
   - sportowców